انجمن ادبیات داستانی ترمه خیال

اداره كتاب وزارتخانه ارشاد اين روزها از هر بخش ديگري در اين وزارتخانه بيشتر زير ذره‌بين است. در شش سال گذشته هر از چند گاهي اصولگرايان و پژوهشكده‌هاي وابسته به دولت عملكرد اين بخش را در جزوه‌هاي مفصلي نقد مي‌كنند و به آن ايراد مي‌گيرند. به تازگي موسسه «انديشكده راهبردي جنگ نرم» در جزوه‌اي 64صفحه‌اي با عنوان «زمزمه‌هاي رنگي» و با زير تيتر «واكاوي زمينه‌هاي براندازي نرم در حوزه نشر» عملكرد شش سال اخير اداره كتاب و وزارت ارشاد را زير سوال برده و در نهايت نتيجه گرفته است وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با اعطاي مجوز به بسياري از كتاب‌ها سعي در ترويج حركت‌هاي مخملي و خزنده عليه نظام دارد.

ملاك مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي است

همه اينها در حالي است كه «بهمن دري» معاون فرهنگي وزير ارشاد كه از ابتداي تيرماه امسال به جاي «محسن پرويز» منصوب شده است، در همان ابتداي كار و در گفت‌وگو با مهر گفت: «ملاك صدور مجوز كتاب قانون مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي است. تكريم ناشر، مولف و پديدآورندگان و عواملي كه در حوزه نشر فعال هستند، جزء اولويت‌هاي اداره كتاب است و اين تكريم، تقدير از فرهنگ و دانش است.» اشاره بهمن دري در واقع به گلايه‌هاي بسياري از ناشران بود كه در چند سال اخير از طولاني شدن پروسه دريافت مجوز كتاب دچار آسيب‌هاي اقتصادي شده بودند. او قول پيگيري و كوتاه شدن پروسه دريافت مجوز را به ناشران داد و افزود: «مشكل بلاتكليفي كتاب‌ها بايد حل شود. اما به دنبال مقصر نيستيم بلكه به دنبال آن هستيم كه سير مراحل صدور مجوز كتاب كوتاه و جمع‌و‌جور شود.» ناشران و نويسندگان هر از چند گاه در ديدارها و يادداشت‌هايشان درخواست پيگيري معاون فرهنگي وزير براي كوتاه شدن پروسه دريافت مجوز را مطرح مي‌كنند، با اين حال به نظر مي‌رسد برخي از اين موسسه‌هاي پژوهشي به ملاك‌هاي مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي قانع نيستند.

جزوه‌هاي ادامه‌دار

انتشار جزوه‌هايي از اين دست در نقد عملكرد اداره كتاب و كم‌كاري بررس‌ها و مسوولان اعطاي مجوز خبر تازه‌اي نيست. در دوره صدارت «محمدحسين صفارهرندي» در كميسيون فرهنگي مجلس هفتم نيز جزوه‌اي با رويكردي مشابه تدوين شد، اما هرگز رسانه‌اي نشد. «محمدتقي رهبر» عضو كميسيون فرهنگي مجلس گفته بود: «در نمايشگاه كتاب همكاران ما شاهد كتاب‌هايي كم و بيش مبتذل بودند. وزير ارشاد در اين ديدار اعلام كردند هياتي تشكيل داده‌اند كه از كارشناسان و اساتيد حوزه خواسته‌اند به اين ترتيب كتاب‌ها را از لحاظ فقهي و شرعي نيز بررسي كنند. ما در بولتن‌هاي داخلي كه وزارت ارشاد در اختيار اعضاي كميسيون فرهنگي مي‌گذارد در جريان كتاب‌هاي غيرمجاز قرار مي‌گيريم. » اما اين بار «انديشكده راهبردي جنگ نرم» در اين جزوه 64صفحه‌اي سراغ كتاب‌هايي رفته است كه همگي در دولت نهم و دهم براي اولين بار مجوز دريافت كرده‌اند و برخي ناشران و نويسندگاني كه آنها را «برانداز» خوانده، معرفي كرده است. در اين جزوه از ناشراني كه مجوز انتشارات‌شان به تازگي و با حكم معاون فرهنگي وزير ارشاد تمديد شده‌ است، به عنوان برانداز نام برده است.

اتهام يا كارنامه فرهنگي عيان

در اين جزوه علاوه بر برخي ناشران، از ده‌ها نويسنده و مترجم نيز به عنوان افرادي كه به«براندازي» مشغول هستند، نام برده شده است. انتشارات «ن»، «چشمه»، «كوير»، «عطايي»، «روشنگران»، «ققنوس» و «اختران» هفت ناشري هستند كه در اين جزوه فعاليت‌هاي آنها «براندازانه» اعلام شده است. در بخش ديگري از اين جزوه از عملكرد اين ناشران و جوايزي كه در اين سال‌ها دريافت كرده‌اند، به عنوان نشانه‌هاي براندازي نام برده شده است. در بخش پاياني اين جزوه فصلي با عنوان «درباره ناشران» آمده است و با اشاره به سال تاسيس اين ناشران و عضويت آنها در اتحاديه ناشران و كتابفروشان به معرفي اين ناشران پرداخته است. براي نمونه يكي از اتهامات نشر ني انتشار 450 هزار جلد كتاب در حوزه علوم انساني است و نوشته شده است: «فعاليت اين نشر اغلب ترجمه و تبيين انديشه‌هاي غربي است و اعتناي اندكي به مباحث بومي نظري دارد.» همچنين انتخاب اين ناشران به عنوان ناشر برگزيده سال در دوران رياست‌جمهوري هاشمي‌رفسنجاني و سيدمحمد خاتمي يكي ديگر از نشانه‌هايي است كه به زعم تدوين‌كنندگان اين جزوه نشانه براندازي است. با وجود اينكه به نظر مي‌رسد براي تدوين اين جزوه گروه وي‍ژه‌اي ماه‌ها به بررسي و مطالعه اين كتاب‌ها پرداخته‌اند، اما در جاي‌جاي اين جزوه اشتباهاتي به چشم مي‌خورد، از جمله اينكه نويسنده رمان «قلعه پرتغالي» تنها به دليل تشابه نام با يكي از سياستمداران به عنوان فردي كه هم در جبهه فرهنگي و هم سياسي مشغول اعمال براندازانه است، نام برده شده است. در عين حال جرم يكي ديگر از نويسندگان همكاري با ناشري است كه تا امروز حتي يك عنوان كتاب هم با اين ناشر منتشر نكرده است. جداي از ناشراني كه همگي به دليل انتشار كتاب‌هايي كه از سوي اداره كتاب و به گفته معاون وزير بر اساس مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي مجوز دريافت كرده‌اند، به نظر مي‌رسد اين جزوه شايد به زودي واكنش‌هاي مسوولان وزارت ارشاد و اداره كتاب را براي اتهامات سنگيني كه متوجه اين دايره شده است در پي داشته باشد.